Birikim · Mevduat

TL mi döviz mi? Kur ne kadar artarsa döviz kazanır?

Aynı parayı aynı vadede TL mevduata ya da döviz mevduatına koyduğunuzu düşünün. Araç iki yolun vade sonundaki net tutarını stopaj dahil hesaplar ve ikisini eşitleyen kuru bulur: kur vade sonunda bunun üstündeyse döviz, altındaysa TL kazanır. Kur tahmini yapmaz; kararı vereceğiniz eşiği verir.

Stopaj: GVK geçici 67 · Hesap: mevduat aracıyla aynı fonksiyon · Tarayıcınızda çalışır, veri gönderilmez

Başabaş kur hesabı

Faiz oranları örnektir; bankanızın size verdiği oranı yazın. Kur, TCMB'nin son döviz satış kurundan doldurulur.

Tutarları girin; hesap otomatik çalışır.

Nasıl hesaplanır?

İki yol aynı anapara ve aynı vadeyle kurulur. TL yolunda faiz basit faizdir ve vadeye göre stopaj kesilir. Döviz yolunda para bugünkü kurla dövize çevrilir, döviz faizi işler ve %25 stopaj kesilir:

TL vade sonu = anapara × (1 + TL faizi × gün ÷ 365 × (1 − TL stopajı))

döviz vade sonu = anapara ÷ kur × (1 + döviz faizi × gün ÷ 365 × 0,75)

başabaş kur = TL vade sonu ÷ (döviz vade sonu × (1 − makas))

Başabaş kur, vade sonunda döviz yolunu TL yoluna eşitleyen kurdur. Kur bunun üstünde biterse döviz, altında biterse TL daha çok para bırakır. Yıllık karşılık, aynı getiriyle vadenin bir yıl boyunca yenilendiği varsayımıyla bileşik hesaplanır.

Stopaj vadeye göre değişir

TL mevduatta stopaj 6 aya kadar vadede %17,5, 1 yıla kadar %15, 1 yıldan uzun vadede %10'dur. Döviz mevduatında vade ne olursa olsun %25'tir. Uzun vadede TL stopajı düştüğü için başabaş kur yükselir; sonuçtaki vade tablosu bunu gösterir. 6 ay ve 1 yıl sınırları takvime bağlıdır; araç 1 Ocak'ta açılan hesabı esas alır (6 ay = 181 gün, 1 yıl = 365 gün).

Kur makası

Banka dövizi satarken ve geri alırken farklı kur uygular. Makas, vade sonunda dövizi bozdururken kaybettiğiniz orandır ve başabaş kuru doğrudan yükseltir: %1 makas, dövizin kısa vadede aşması gereken eşiği yaklaşık bir puan artırır. Bankanızın alış ve satış kurunu karşılaştırıp buraya yazın.

Bu araç neyi kapsamıyor

Dayanak

  • 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu geçici 67. madde; 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (mevduat stopaj oranları).
  • GİB, Gelir Vergisi Kanunu geçici 67. madde kapsamında uygulanacak tevkifat oranları tablosu.
  • TCMB gösterge niteliğindeki döviz kurları (günlük bülten, döviz satış).

Sık sorulan sorular

Dolar ne kadar artarsa döviz mevduatı TL mevduatı geçer?

TL faizine, döviz faizine ve vadeye bağlı. Örnek: 100.000 TL, TL'de yıllık %37 brüt, dövizde %1 brüt, 32 gün vade ve 48,85 TL kur. TL yolu vade sonunda 102.676,16 TL bırakır. Döviz yolunun bunu geçmesi için kurun 50,1243 TL'yi, yani %2,61 artışı aşması gerekir. Bu, yıllık %34,14'lük kur artışına denk gelir.

Döviz stopajının %25 olması dövizi dezavantajlı yapar mı?

Döviz faizi düşük olduğu sürece çok az. Yukarıdaki örnekte döviz stopajı TL'ninkine (%17,5) eşit olsaydı gereken kur artışı yüzde 2,609'dan 2,602'ye inerdi. Başabaşı asıl belirleyen TL faizinin yüksekliği, vade ve kur makasıdır.

Kur makası sonucu ne kadar değiştirir?

Makas başabaş kuru 1 ÷ (1 − makas) oranında yükseltir. Aynı örnekte %1 makasla başabaş kur 50,63 TL'ye, gereken artış %3,65'e çıkar.

Vade uzayınca neden daha büyük kur artışı gerekiyor?

Vade uzadıkça TL faizi daha uzun süre işler. Ayrıca 6 ay ve 1 yıl sınırlarında TL stopajı düşer (%17,5 → %15 → %10); döviz stopajı %25'te kalır. 1 yılı bir gün aşan vade, bu yüzden başabaş kuru belirgin biçimde yükseltir.

Girdiğim tutarlar kaydediliyor mu?

Hayır. Hesap tamamen tarayıcınızda yapılır.

Koray Öner

Bu aracı kim yaptı, nasıl hesaplıyor?

Bu aracı geliştirdi ve sürdürüyor. Kullanılan oran ve tutarların dayandığı mevzuat ile resmî kaynaklar bu sayfadaki Dayanak bölümünde tek tek belirtilir. Ücret ve bordro hesaplarında kullanılan ortak çekirdek olan Bordro Motoru ise metodolojisi, parametreleri ve değişiklik günlüğüyle birlikte açık yayımlanır.

Yayın ilkeleri, kapsam ve düzeltmeler

Geliştiren
Yöntem
Sayfadaki Dayanak bölümü
Kaynak kod
GitHub