Vergi · Araştırma aracı
Gelir vergisi dilimleri her yıl bir oranla büyütülür. Büyüme ölçütün gerisinde kalırsa aynı ücretten daha fazla vergi kesilir; buna dilim kayması denir. Bu araç tarifeyi üç ölçütle yeniden kurar ve farkı sizin 12 aylık bordronuzda hesaplar.
Yöntem: Öner (2026), Endekslemenin Aritmetiği · Hesap bordro motorundan gelir · Tarayıcınızda çalışır, veri gönderilmez
Aylık brüt ücretinizi girin; hesap otomatik çalışır.
Yatay eksen aylık brüt ücret, dikey eksen yıllık gelir vergisi farkı. Her çizgi bir ölçüt. Sıfırın üstü: tarife o ölçütün gerisinde kaldı, fazla vergi. Altı: tarife ölçütten hızlı büyüdü. Nokta sizin ücretiniz.
Aylık brüt ücrete göre, üç ölçütte yıllık gelir vergisi farkı. Sayısal karşılığı yukarıdaki tablolarda.
Yeniden değerleme TÜFE Asgari ücret
Tarifenin oranları (%15, %20, %27, %35, %40) sabit kalır; değişen, oranların hangi tutardan başladığını gösteren eşiklerdir. Araç, seçtiğiniz başlangıç yılının eşiklerini seçtiğiniz ölçütün o yıldan bu yana birikmiş artışıyla büyütür:
endekslenmiş eşik = başlangıç yılının eşiği × (1 + artış₁) × (1 + artış₂) × …
Sonra yılın 12 aylık bordrosunu iki kez hesaplar: gerçek tarifeyle ve endekslenmiş tarifeyle. Asgari ücret, sigorta primi, damga vergisi ve asgari ücret istisnası iki hesapta da aynıdır. Aradaki fark yalnızca eşiklerden gelir:
fark = gerçek tarifeyle gelir vergisi − endekslenmiş tarifeyle gelir vergisi
Fark pozitifse tarife o ölçütün gerisinde kalmıştır ve sizden fazla vergi kesilmektedir. Negatifse tarife ölçütten hızlı büyümüştür. Araç ayrıca farkın hangi eşikten geldiğini ayrı ayrı gösterir: tarife parçalı doğrusal olduğu için eşiklerin katkıları toplanır ve toplam farka eşittir.
"Dilim kayması var mı?" sorusunun içinde bir seçim gizli: neye göre? Araç üç cevabı da gösterir, çünkü aralarındaki fark bulgunun kendisidir.
Başlangıç yılı da sonucu değiştirir. 2023 tarifesi enflasyonun çok üzerinde artırıldı; bu yüzden 2022'den başlayan bir karşılaştırma kayma bulmaz, 2023'ten başlayan bir karşılaştırma ise sonraki üç yılın erimesini bulur. Savunulabilir tek yol ikisini birlikte raporlamaktır; sonuç bölümündeki tablo bunu yapar. Dönemin tamamı için ölçüm: dilim kayması gerçekten oluyor mu?
Her yıl manşet olan eşik, %15 diliminin üst sınırıdır. Ama asgari ücret istisnası hesaplanan vergiden düşülür ve tutarı aynı tarifenin asgari ücret matrahına uygulanmasıyla bulunur. Bir eşik asgari ücretin yıllık matrahının altındaysa, onu kaydırmak hem sizin vergiyi hem de istisnayı aynı tutarda değiştirir; ikisinin farkı olan ödenecek vergi değişmez. Etki yaklaşık değil, tam olarak sıfırdır. Eşik tablosunda ilk satırın sıfır çıkması bu yüzdendir. Asgari ücret üstü bir ücretli için anlamlı eşik, %20 diliminin üst sınırıdır.
Bu aracın bir araştırmada kullanımı için atıf: Öner, K. (2026). Endekslemenin Aritmetiği: Türkiye'de Ücret Vergisi Tarifesinde Dilim Kayması. Zenodo. doi:10.5281/zenodo.22818390
Gelir vergisi dilimleri enflasyondan yavaş büyüdüğünde, reel geliri artmayan birinin matrahı üst dilimlere girer ve vergi yükü kanun değişmeden artar. Artan oranlı tarifelerin yüksek enflasyondaki bilinen etkisidir.
Evet. Ücretliler için bağlayıcı olan ikinci eşik 2025'ten 2026'ya %21,21 arttı. Aynı dönemde yeniden değerleme oranı %25,49, tüketici enflasyonu %30,89 idi. Buna rağmen tarife kanuna uygundur: mükerrer 123 oranla bulunan tutarın %5'e kadar kesrini atmaya izin verir ve 2026'daki dört eşiğin dördü de bu payın içindedir.
Ücrete bağlı. Örneğin 2026'da aylık 100.000 TL brütte, eşikler yeniden değerleme oranıyla kesirsiz büyütülseydi yılda 988,19 TL daha az gelir vergisi kesilirdi. Farkın tamamı ikinci eşikten gelir. Kendi ücretinizi yukarıdaki araçta deneyin.
Çünkü "enflasyona göre" sorusu hangi enflasyon ve hangi başlangıç yılı sorusunu içinde taşır. Tarife 2023'te enflasyonun çok üzerinde artırıldı, sonraki yıllarda gerisinde kaldı. 2022'den bakan kayma bulmaz, 2023'ten bakan bulur. Araç bu yüzden bütün seçimleri yan yana gösterir.
Asgari ücret istisnası aynı tarifeyle hesaplanıp vergiden düşüldüğü için, asgari ücret matrahının altındaki bir eşiğin değişmesi hem vergiyi hem istisnayı aynı tutarda değiştirir. Asgari ücret üstü ücretlide etki tam olarak sıfırdır.
Hayır. Araç yürürlükteki tarifeyi olası bir tarifeyle karşılaştırır. Bordronuzdaki kesinti yürürlükteki tarifeye göre doğrudur; fark bir iade hakkı değil, tarifenin nasıl belirlendiğinin bedelidir.
Hayır. Hesap tamamen tarayıcınızda yapılır. Paylaşım bağlantısı yalnızca siz düğmeye bastığınızda oluşur ve tutarı adres satırında taşır.
Bu aracı Koray Öner geliştirdi ve sürdürüyor. Kullanılan oran ve tutarların dayandığı mevzuat ile resmî kaynaklar bu sayfadaki Dayanak bölümünde tek tek belirtilir. Ücret ve bordro hesaplarında kullanılan ortak çekirdek olan Bordro Motoru ise metodolojisi, parametreleri ve değişiklik günlüğüyle birlikte açık yayımlanır.
