Engelli raporuyla ÖTV'siz araç: uygun musunuz, ne kadar ödersiniz?

Kim yararlanır?

İstisna 4760 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde, dört alt bentte düzenleniyor. Hangisinden yararlanacağınızı engellilik oranınız, aracı kendiniz kullanıp kullanmayacağınız ve raporunuzdaki ifade belirliyor. Her yolda ortak üç şart var: aracın yerli katkı oranı en az %40, istisna on yılda bir ve araç ilk kez sizin adınıza tescil ediliyor.

Hangi bentten yararlanırsınız?

4760 s.K. m.7/1-2'nin alt bentleri, kanundaki sırayla.

• Engellilik oranı %90 ve üzeri (a). Aracın özel tertibatlı olması ya da sizin kullanmanız gerekmez. Otomobilde vergiler dahil bedel 2.873.900 TL'yi aşmamalı; kamyonet ve vanda (87.04) motor 2.800 cm³'ü aşmamalı; motosiklette sınır yok.
• Tekerlekli sandalye ya da sedye (b). Raporda aracı kullanamayacağınız ve sürekli tekerlekli sandalye ya da sedye kullanmanız gerektiği yazıyorsa, panelvan, kombi gibi yük-yolcu araçları ve sürücü dahil 9 kişilik araçlar fiyat sınırı olmadan alınabilir. 2.800 cm³'ü aşan, dört çeker ve 8 kişiye kadar binek otomobiller bu yolun dışında. Sandalye ya da sedye tertibatı tescilden önce yaptırılır.
• Özel tertibatla bizzat kullanım (c). Oran şartı yok. Raporda "sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir" değerlendirmesi, sürücü belgesinde engele uygun tertibat kodu ve araçta pedallara ya da vites koluna sabitlenmiş tertibat gerekir. Direksiyon topuzu, sinyal ya da silecek kolunun taşınması tertibat sayılmaz. Otomatik vites, yalnız vites ve debriyajda tertibat gerektiren biri için tertibat yerine geçer.
• Ortopedik engeli %40 ve üzeri, sürücü belgesi alamayan (c). 7577 sayılı Kanunla 17 Nisan 2026'dan beri. Raporda ortopedik engel oranının %40 ve üzeri olduğu ve bu engel yüzünden sürücü belgesi alınamayacağı yazmalı; raporda yoksa sürücü sağlık raporu bunu göstermeli. Fiyat sınırı (a) ile aynı.

(c) bendi Anayasa Mahkemesinin 22 Nisan 2025 tarihli kararıyla iptal edilmiş, iptal 26 Mart 2026'da yürürlüğe girmişti; 7577 sayılı Kanun bendi 17 Nisan 2026'dan geçerli olarak yeniden düzenledi ve ortopedik engeli yüzünden sürücü belgesi alamayanları da kapsama aldı.

Fiyat sınırı: neden bir lira her şeyi değiştirir?

Sınır, aracın sizin ödeyeceğiniz fiyatına değil, istisna olmasaydı ödenecek ÖTV ve KDV dahil bedeline uygulanıyor. Bedel 2.873.900 TL'yi aşarsa istisna kısmen değil, hiç uygulanmaz. Sınırın hemen altında kalan bir otomobilde indirim en büyük olduğu için, bir liralık fark yüz binlerce liralık bir uçuruma dönüşür.

Bir lira farkla 1,36 milyon TL

1400 cm³'e kadar benzinli otomobil; anahtar teslim fiyat, vergisiz fiyata göre.

Tasarrufun içinde yalnız ÖTV yok: KDV, ÖTV dahil bedel üzerinden hesaplandığı için ÖTV kalkınca ÖTV'nin KDV'si de kalkar. Tasarruf, ÖTV tutarının 1,2 katıdır. Sınır her yıl bir önceki yılın yeniden değerleme oranıyla artar ve 100 liranın altındaki kesir atılır: kanundaki 200.000 TL'den (2018) bu yıla zincir 2.873.900 TL'ye varır.

Motor sınıfına göre en büyük indirim

Sınırın altında kalabilen en pahalı aracın vergisiz fiyatı, ÖTV oranı yükseldikçe düşer: ÖTV oranı yüksek bir motorda sınıra daha ucuz bir araçla ulaşılır ama o aracın ÖTV'si daha büyüktür. Bu yüzden indirimin tavanı sınıftan sınıfa değişir.

Sınırdaki en büyük tasarruf, motor sınıfına göre

Her sınıfta liste fiyatı sınırın altında kalan en pahalı araç.

Sınırın altında kalabilecek en pahalı araç, motor sınıfına göre. Liste fiyatı her satırda 2.873.900 TL; 160 kW'a kadar elektrikli otomobilde 2.475.000 TL.

Motor	Vergisiz fiyat	ÖTV	İstisnayla	Tasarruf
Benzin, dizel ≤1400 cm³	1.260.482 TL	%90	1.512.579 TL	1.361.321 TL (%47,4)
Benzin, dizel 1401–1600	1.260.482 TL	%90	1.512.579 TL	1.361.321 TL (%47,4)
Benzin, dizel 1601–2000	957.967 TL	%150	1.149.560 TL	1.724.340 TL (%60,0)
Hibrit ≤1800 cm³, 50 kW+	1.330.509 TL	%80	1.596.611 TL	1.277.289 TL (%44,4)
Şarj edilebilir hibrit	1.368.524 TL	%75	1.642.229 TL	1.231.671 TL (%42,9)
Elektrikli ≤160 kW	1.650.000 TL	%25	1.980.000 TL	495.000 TL (%20,0)
Elektrikli >160 kW	1.451.465 TL	%65	1.741.758 TL	1.132.142 TL (%39,4)

Örnek

Aracı ne zaman satabilirim, ne zaman yenisini alabilirim?

Satış ve yeni istisna iki ayrı saatle işler. Beş yıl dolmadan aracı istisnadan yararlanamayan birine satarsanız ÖTV, ilk alıştaki vergisiz fiyat üzerinden, satış tarihindeki oranla alıcıdan alınır (4760 s.K. m.15/2-a). İstisnadan yararlanabilecek başka bir engelliye satışta ÖTV aranmaz. Beş yıldan sonra satış serbest; ama yeni bir istisnalı araç ancak ilk alıştan on yıl sonra alınabilir. Aracı erken satıp ÖTV'sini ödetmek bu süreyi kısaltmaz.

Satış ve yeni istisna takvimi

Yıl; ilk tescilden itibaren.

On yıl kuralı 7537 sayılı Kanunla 27 Aralık 2024'ten beri herkese uygulanıyor: o tarihten önce beş yıl kuralıyla araç almış olanlar için de bir sonraki istisna, önceki alıştan on yıl sonra. Deprem, sel, yangın ya da kaza yüzünden hurdaya çıkan araçta istisna on yıl dolmadan bir kez daha kullanılabilir; ayıplı mal olarak iade edilen aracın yerine alınan araçta da istisna uygulanır ve on yıl yeni alıştan başlar.

MTV muafiyeti

Motorlu taşıtlar vergisinde muafiyet ayrı bir kanunda ve ÖTV'den farklı kurgulanmış (197 s.K. m.4/1-c): %90 ve üzeri engellilerin adına kayıtlı taşıtlar ile diğer engellilerin durumlarına uygun özel tertibatlı taşıtları MTV'den müstesna. Ortopedik engeli yüzünden sürücü belgesi alamayan biri için alınan araç özel tertibatlı olmadığından, kanun metnine göre MTV ödenir. Bu durumda MTV'nin dayandığı taşıt değeri KDV matrahıdır (m.2/20); ÖTV istisna edildiği için vergisiz fiyattır, yani normal alıcınınkinden düşük bir kademeye düşebilir.

Belgeler ve işlem

1. Rapor. Yetkili sağlık kurumundan engellilik sağlık kurulu raporu (18 yaş altında ÇÖZGER). Birden çok rapor varsa en son tarihli rapor geçerli. Süreli rapor, bitimine en az altı ay kala kullanılabilir; araç alındıktan sonra raporun süresi dolsa da istisna düşmez.
2. Sürücü belgesi ve tertibat. Özel tertibat yolunda sürücü belgesinde tertibat kodu ve araçta yapılan tertibatı gösteren, TSE onaylı teknik belge.
3. Bayi. Belgeleri bayiye verirsiniz; bayi faturada ÖTV'yi göstermez, "ÖTV Kanununun 7/2 Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen ÖTV Tutarı" şerhini düşer ve belgeleri vergi dairesine verir. Vergi dairesi raporu Sağlık Bakanlığı sisteminden doğrulayıp "ÖTV Ödeme Belgesi" verir; tescil bununla yapılır.
4. Daha önce yararlandım mı? Bayi, on yılın dolup dolmadığını Gelir İdaresinin İnternet Vergi Dairesinde "Engellilik İstisnası Bilgileri" sorgusundan görür.

İstisnayı geri aldıran durumlar

Araç engelli tarafından bizzat kullanılmalı; kullanamıyorsa sürekli onun istifadesine sunulmalı. Zorunlu sebepler dışında böyle olmadığı, ya da yaptırılan tertibatın sonradan söküldüğü tespit edilirse ödenmeyen ÖTV, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle engelliden istenir. Tespit ilk alıştan beş yıl geçtikten sonra yapılırsa işlem yapılmaz. Araç muvazaalı olarak engelli adına alınıp başkası tarafından kullanılıyorsa vergi, işleme taraf olanların hepsinden müteselsilen aranır.

Kapsam dışı ve varsayımlar

Araç yürürlükteki ÖTV oranlarını (24/7/2025 tarihli ve 10115 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) ve 2026 sınırını kullanır. Kamyonet (87.04) ve motosiklette (87.11) uygunluğu denetler ama tutar hesaplamaz. İthal edilen araçta gümrük istisnası, emzirme ya da trafik sigortası gibi kalemler hesaba girmez. MTV, bugünkü tarifeyle yeni tescilli bir otomobilin ilk beş yılı için gösterilir; tarifeler her yıl değişir. Son kararı vergi dairesi raporunuz ve aracın belgeleriyle verir.

Sık sorulan sorular

Engelli araç ÖTV sınırı 2026'da ne kadar?

Otomobilde istisna olmasaydı ödenecek ÖTV ve KDV dahil bedel 2.873.900 TL'yi aşmamalı (16 Seri No'lu Tebliğ, 1 Ocak 2026'dan beri). Tekerlekli sandalye ya da sedye kullanan %90 ve üzeri engellilerin yük-yolcu ve 9 kişilik araçlarında sınır yok; kamyonet ve vanda yalnız 2.800 cm³ sınırı var.

ÖTV'siz araç kaç yılda bir alınır?

On yılda bir. 7537 sayılı Kanun 27 Aralık 2024'ten beri süreyi beşten ona çıkardı ve bu, önceden araç almış olanlara da uygulanıyor. Araç beş yıldan sonra ÖTV ödenmeden satılabilir, ama yeni istisna için on yıl beklenir.

Yerli katkı oranı şartı nedir?

İstisnayla alınacak aracın model ve versiyon bazında yerli katkı oranı en az %40 olmalı (9321 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 27 Aralık 2024). Vergi dairesi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayımladığı güncel yerli katkı oranı beyanlarına bakar. Bu şart yüzünden ithal araçların çoğu istisna dışında.

%90'ın altında engellilik oranıyla ÖTV'siz araç alınır mı?

İki durumda alınır. Raporda yalnız hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanmanız gerektiği yazıyorsa ve sürücü belgenizde bu tertibatın kodu varsa, tertibat yaptırılmış bir araçla. Ya da ortopedik engel oranınız %40 ve üzeriyse ve bu engel yüzünden sürücü belgesi alamıyorsanız. İki yolda da fiyat sınırı %90 ve üzeriyle aynı.

ÖTV'siz aldığım aracı beş yıl dolmadan satarsam ne olur?

İstisnadan yararlanamayan birine satışta, ilk alıştaki vergisiz fiyat üzerinden ve tescil tarihindeki oranla ÖTV alıcıdan alınır. İstisnadan yararlanabilecek başka bir engelliye satışta ÖTV aranmaz. Erken satış, sizin yeni istisna için beklemeniz gereken on yılı kısaltmaz.

Engelli aracında MTV ödenir mi?

Engellilik oranı %90 ve üzeriyse adınıza kayıtlı taşıtta ödenmez; %90'ın altındaysa ancak durumunuza uygun özel tertibatlı taşıtta ödenmez (197 s.K. m.4/1-c). Örnek araçta muafiyet ilk beş yılda 54.108 TL ediyor.

Kaynaklar

• 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.7/1-2, m.15/2-a ve (II) sayılı liste (7537 ve 7577 sayılı Kanunlarla değişik hâli; 4 Ekim 2026'da okundu)
• ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği II/C-1 ve IV/F-1.1 (22 Nisan 2026 değişikliğiyle)
• 16 Seri No'lu ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Tebliği, Resmî Gazete 31 Aralık 2025, sayı 33124 (5. Mükerrer): 2026 sınırı
• 9321 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete 27 Aralık 2024, sayı 32765: yerli katkı oranı %40
• 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu m.2/20 ve m.4/1-c
• ÖTV oranları ve MTV tutarları: sitenin ÖTV ve MTV araçlarının tarife modülleri