Kredi taksiti nasıl hesaplanır?
Eşit taksitli (annüite) kredide her ay aynı tutarı ödersiniz; ama bu tutarın içindeki faiz ve anapara payları her ay değişir. Formül şudur:
T = A × r ÷ (1 − (1 + r)−n)
A anapara, n vade (ay), r ise aylık maliyet oranıdır. Kritik nokta burada: r, bankanın ilan ettiği faiz değildir.
KKDF ve BSMV: faizin üzerine binen yük
Tüketici ve taşıt kredilerinde faizin üzerinden KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) ve BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) alınır. İkisi de anaparadan değil, faizden hesaplanır — ama sonuçta taksite eklenir:
r = aylık faiz × (1 + KKDF + BSMV)
Aylık %2,89 faiz, %15 KKDF ve %15 BSMV ile aylık %3,757 maliyet oranına dönüşür. Yani daha ilk adımda ilan edilen orandan yaklaşık üçte bir fazlasını ödemeye başlarsınız.
Konut kredileri bu iki kesintiden istisnadır. Konut kredisi taksitlerinin aynı faizle neden daha düşük çıktığının cevabı budur. Araçta kredi türünü değiştirince oranlar buna göre ayarlanır; dilerseniz elle de girebilirsiniz.
Yıllık maliyet oranı: doğru karşılaştırma ölçütü
Aylık faizi 12 ile çarpmak yaygın ama yanlıştır. İki sebepten:
- Faiz bileşikleşir. Aylık %2 faiz yılda %24 değil, (1,02)12 − 1 = %26,82 eder.
- Masraflar krediyi küçültür. 250.000 TL çekip 1.250 TL tahsis ücreti ödediyseniz elinize 248.750 TL geçer, ama taksitleri 250.000 TL üzerinden ödersiniz. Aynı taksiti daha az paraya ödemek, oranı yükseltir.
Yıllık maliyet oranı (YMO) bütün ödemeleri ve masrafları bugüne indirgeyerek tek bir orana çevirir. Örneğimizde sonuç şu:
| Ölçüt | Oran | Ne anlatıyor |
|---|---|---|
| Aylık faiz | %2,89 | Bankanın ilan ettiği |
| Aylık maliyet oranı | %3,757 | KKDF ve BSMV eklenmiş hâli |
| Basit yıllık (×12) | %34,68 | Yaygın ama yanıltıcı hesap |
| Yıllık maliyet oranı | %56,31 | Gerçekte ödediğiniz |
250.000 TL çekip 36 ayda 461.339,69 TL geri ödüyorsunuz. Bunun 161.607 TL'si faiz, 48.482 TL'si KKDF ve BSMV.
Erken kapama neden bu kadar kazandırır?
Annüite kredide ilk aylarda taksitin büyük kısmı faize gider; anapara yavaş erir. Bu yüzden krediyi erken kapatmak, ödenmemiş taksitlerin içindeki faiz ve vergi yükünden kurtulmak demektir. Örnekteki krediyi 18. ayda kapatmak yaklaşık 65.013 TL'lik maliyetten kaçınmayı sağlar.
Tüketici kredilerinde erken ödemede bankanın kalan faizden indirim yapması zorunludur. Konut kredilerinde ise sabit faizli sözleşmelerde erken ödeme tazminatı istenebilir; araçta bu oranı girip etkisini görebilirsiniz.
Her ay biraz fazla ödemek ne kazandırır?
Ek ödeme doğrudan anaparadan düşer. Anapara azalınca üzerine işleyen faiz de azalır — etki bileşiktir ve şaşırtıcı ölçüde büyüktür. Örnek kredide her ay 2.000 TL fazla ödemek krediyi 8 ay erken bitirir ve yaklaşık 55.604 TL tasarruf sağlar.
Taksiti düşük olan her zaman ucuz değildir
İki teklifi taksite bakarak karşılaştırmak, en sık yapılan hatadır. Taksit vadeye ve masrafların nasıl tahsil edildiğine göre değişir. Doğru ölçüt yıllık maliyet oranıdır: daha düşük faizli ama yüksek tahsis ücreti ve peşin sigortası olan bir kredi, faizi biraz yüksek ama masrafsız bir krediden pahalıya gelebilir. Araçtaki karşılaştırma bölümü bu durumu ayrıca uyarır.
