Finansal özgürlük hesaplama
Diğer hesaplayıcılar tek bir gelecek gösterir. Asıl soru şu: bu plan hangi olasılıkla tutar? Bu araç binlerce senaryo üretir — ve Türkiye için kritik farkla: getiri ile enflasyonu birlikte rastgeleleştirir. Enflasyonu sabit varsayan bir plan burada tehlikeli biçimde iyimser çıkar.
40 testle doğrulanıyor · Hesap tarayıcınızda çalışır, veri gönderilmez · %4 kuralı kullanılmaz
Planınız
Varsayımlar
Planın tutma olasılığı
—
—
- Bırakma anındaki birikim (ortanca)
- —
- Kötü senaryoda (p10)
- —
- İyi senaryoda (p90)
- —
- Sürdürülebilir aylık çekim
- —
- Bu çekim için gereken birikim
- —
Birikiminizin yol yelpazesi — bugünün parasıyla
Koyu çizgi ortanca senaryo. Bantlar senaryoların %50'sini (koyu) ve %80'ini (açık) kapsıyor. Genişleyen yelpaze belirsizliğin zamanla büyümesi demek. Dikey eksen karekök ölçekli: doğrusal ölçekte en iyi senaryolar o kadar yükseğe çıkıyor ki ortanca çizgi görünmez oluyordu. Hiçbir senaryo kesilmedi; kesin sayılar aşağıdaki tabloda.
Yıllara göre birikim yelpazesi grafiği; sayısal karşılığı aşağıdaki tabloda.
| Yıl | Kötü (p10) | Ortanca | İyi (p90) |
|---|
Nasıl hesaplanır
Tek tahmin değil, binlerce senaryo
Sabit getiri varsayan bir hesap size tek bir gelecek gösterir ve o geleceğin gerçekleşme ihtimali hakkında hiçbir şey söylemez. Monte Carlo yöntemi binlerce farklı yol üretir; her yolda getiri ve enflasyon farklı gerçekleşir. Çıktı bir tutar değil bir olasılıktır: planınız kaç senaryoda tuttu.
Bu fark önemli çünkü aynı ortalamaya sahip iki plan çok farklı olasılıklar verebilir. Ortalamayı tutturmak yetmez; yolun nasıl gittiği de önemlidir.
Türkiye farkı: enflasyon da rastgeledir
Bu aracın mimarisi Singapur için yazılmış açık kaynaklı bir FIRE planlayıcısından alındı. Oradan gelen şey yöntem: Monte Carlo, yüzdelik bantlar, başarı oranı, sequence-of-returns riski, ağır işin Web Worker'a verilmesi. Singapur'a özgü kurallar (CPF, SRS, damga vergileri, arsa payı değer kaybı tabloları) taşınmadı — hiçbirinin Türkiye'de karşılığı yok.
Ama bir şey aynen taşınamazdı: o araç getiriyi rastgeleleştirip enflasyonu büyük ölçüde sabit tutuyor. Düşük ve istikrarlı enflasyonda bu savunulabilir. Türkiye'de baskın belirsizlik enflasyonun kendisidir. Enflasyonu 30'da sabitleyip yalnızca getiriyi oynatan bir plan tehlikeli biçimde iyimser çıkar. Burada ikisi birlikte üretiliyor ve aralarındaki korelasyon sizin girdiniz.
Başarısızlık ne demek?
Bir yol, alım gücünü koruyan çekimi karşılayamadığı anda başarısız sayılır. Çekim her yıl enflasyon kadar artırılır; birikim o çekimi ödeyemezse plan o senaryoda tutmamıştır. Raporlanan bütün bakiyeler ayrıca bugünün parasına indirgenir, çünkü yüksek enflasyonda nominal olarak hayatta kalmak aldatıcıdır.
%4 kuralı kullanılmıyor
Yurt dışı kaynaklarda yaygın olan "birikiminizin %4'ünü çekin" kuralı düşük ve istikrarlı enflasyona sahip bir ortamda türetildi. Bu araç herhangi bir güvenli oran varsaymaz: hedeflediğiniz başarı olasılığını sağlayan çekim tutarını simülasyonun kendisinden çözer.
Yağlı kuyruk ve sıra riski
Normal dağılım uç yılları olduğundan seyrek gösterir; finansal getirilerde çok kötü ve çok iyi yıllar daha sık görülür. Varsayılan dağılım bu yüzden Student-t. Ayrıca çekim yılın başında yapılır, getiri sonra uygulanır: kötü bir yıl doğrudan anaparayı vurur. Sequence-of-returns riskinin modele girdiği yer burasıdır.
Neyi hesaplamıyoruz
- Tarihi veri kullanılmıyor. Kaynak araç Singapur borsası ve enflasyonu için tarihi seriyle bootstrap yapıyor. Elimizde aynı güvenilirlikte doğrulanabilir bir BIST/TÜFE serisi olmadığı için o yöntem taşınmadı; parametreleri siz giriyorsunuz.
- Vergi modellenmiyor. Getiri stopajı, istisnalar ve beyan yükümlülüğü kapsam dışı. Net getiriyi girdi olarak verin.
- Tek portföy. Varlık sınıfı kırılımı ve aralarındaki korelasyon modellenmiyor; tek bir getiri/oynaklık çifti alınıyor.
- SGK aylığı yok. Devletin yaşlılık aylığı bu hesaba girmez; varsa çekim tutarınızı ona göre düşürün.
- Olasılık garanti değildir. Sonuç, sizin girdiğiniz varsayımlar altında geçerlidir. Varsayımlar yanlışsa olasılık da yanlıştır.
Sık sorulan sorular
Monte Carlo simülasyonu neden gerekli?
Sabit getiri varsayan hesap tek bir gelecek gösterir ve olasılık hakkında hiçbir şey söylemez. Monte Carlo binlerce yol üretir; çıktı bir tutar değil, planın kaç senaryoda tuttuğudur.
Neden enflasyon da rastgeleleştiriliyor?
Türkiye'de baskın belirsizlik enflasyonun kendisi. Yalnızca getiriyi oynatıp enflasyonu sabit tutan bir plan burada tehlikeli biçimde iyimser çıkar.
%4 kuralı Türkiye'de geçerli mi?
Hayır. O kural düşük ve istikrarlı enflasyonda türetildi. Bu araç güvenli oranı varsaymaz, hedef başarı olasılığından geriye çözer.
Sequence-of-returns riski nedir?
Getirilerin sırasının sonucu değiştirmesi. Kötü yılların başta gelmesi, aynı ortalamayla bile birikimi kalıcı küçültür. Araçta çekim yılın başında yapılır, bu risk modele girer.
Başarı oranı %90 ne demek?
Senaryoların %90'ında birikim, alım gücünü koruyan çekimleri planlanan süre boyunca karşılayabildi. Garanti değil, girdiğiniz varsayımlar altında bir olasılık.
Yağlı kuyruk dağılımı neden varsayılan?
Normal dağılım uç yılları seyrek gösterir; gerçekte daha sık olurlar. Student-t aynı ortalama ve sapmayla daha çok uç senaryo üretir ve planı daha zorlu sınar.
İlgili araçlar ve yazılar
- Simülasyon metodolojisi — dağılımlar, korelasyon, çözücüler ve sınırlar
- BES ve Birikim Hesaplama — belirlenimci projeksiyon ve devlet katkısı
- Zam Hesaplama — katkı kapasitenizi belirleyen şey
- Ev Almak mı Kiralamak mı — peşinatın fırsat maliyeti
- Kredi Hesaplama — borcun gerçek yıllık maliyeti
Bu aracı kim yaptı?
Bu aracı Koray Öner geliştirdi ve sürdürüyor. Ücretsizdir, reklam içermez ve bütün işlem tarayıcınızda yapılır — girdiğiniz veriler hiçbir yere gönderilmez. Kaynak kodu herkese açıktır; diğer araçlara buradan ulaşabilirsiniz.