Nasıl hesaplanır
Reel getiri: çıkarma değil bölme
Yaygın kısayol reel = nominal − enflasyon demektir. Enflasyonun düşük olduğu ülkelerde bu yaklaşımın hatası küçüktür; Türkiye'de değildir. Doğru formül Fisher denklemidir:
reel = (1 + nominal) ÷ (1 + enflasyon) − 1
%45 getiri ve %40 enflasyonda çıkarma %5 der. Bölme %3,57 der. Aradaki 1,43 puan küçük görünür ama otuz yıla bileşiklenince birikiminiz yaklaşık ikiye katlanacak kadar sapar. Enflasyon yükseldikçe iki yöntem arasındaki mesafe açılır — bu yüzden burada kısayol yok.
Aylık oran: bölme değil on ikinci kök
Yıllık %30 getiri ayda %2,5 değildir. Getiri her ay bileşiklendiği için aylık oran şudur:
aylık = (1 + yıllık)1/12 − 1
%30 için sonuç %2,2104'tür. Bölme yöntemi bir yılda gözle görülmez ama otuz yıllık bir projeksiyonu yaklaşık %15 şişirir. Aracın sonuçlarının başka hesaplayıcılardan düşük çıkmasının sebebi çoğu zaman budur.
BES devlet katkısı, tavan ve hak kazanma
Devlet katkısı ödediğiniz katkı payının %20'sidir. Ancak bir takvim yılında ödenen katkı paylarının brüt asgari ücretin yıllık tutarını aşan kısmına katkı verilmez. 2026'da aylık brüt asgari ücret 33.030 TL olduğuna göre yıllık tavan 396.360 TL'dir. Araç bu tavanı uygular ve tavan yüzünden alamadığınız tutarı ayrıca gösterir — çünkü katkınızı bu sınırın hemen altında tutmak somut bir kazançtır.
Devlet katkısının tamamı hemen sizin olmaz. Sistemde kaldığınız süreye göre 3 yılda %15, 6 yılda %35, 10 yılda %60 hak kazanırsınız. Tamamına ancak emeklilik hakkını kullanarak, yani 56 yaşını doldurup en az 10 yıl katkı payı ödeyerek ulaşırsınız. Üç yıldan önce ayrılırsanız devlet katkısından hiçbir şey almazsınız.
Stopaj yalnızca getiriden alınır
Çıkışta vergilenen tutar anaparanız değil getirinizdir. Oran çıkış şekline göre değişir: emeklilikte %5, on yılı doldurup emekli olmadan çıkışta %10, on yıldan önce ayrılmada %15. Bir ayrıntı çoğu hesaplayıcıda atlanır: devlet katkısının kendisi de vergiye esas tutara girer, çünkü o para için siz bir ödeme yapmadınız.
Emeklilikte %4 kuralı Türkiye'de çalışmaz
Yurt dışı kaynaklarda sık geçen "birikiminizin %4'ünü çekin" kuralı düşük ve istikrarlı enflasyon varsayar. Burada bunun yerine şunu hesaplıyoruz: çekim tutarınız her yıl enflasyon kadar artar, birikiminiz nominal getiriyle büyür. Anaparanızı korumak istiyorsanız çekebileceğiniz tutar reel getiri kadardır. Reel getiriniz negatifse — yani getiriniz enflasyonun altındaysa — anaparayı koruyan bir çekim tutarı yoktur. Araç bu durumda sıfır gösterir ve sebebini yazar; sizi oyalamaz.
Neyi hesaplamıyoruz
Bu araç bir projeksiyon aracıdır, kehanet değil. Sabit bir yıllık getiri ve sabit bir enflasyon varsayar; gerçekte ikisi de yıldan yıla oynar ve sıralaması bile sonucu değiştirir. Yatırım tavsiyesi vermez, hangi fonun ne kazandıracağını bilmez. Vergi tarafında yalnızca getiri stopajını modeller; menkul kıymet türüne göre değişen istisnaları, mevduatta vadeye göre değişen stopaj oranlarını ve beyan yükümlülüğünü kapsamaz.
