Nasıl hesaplanır
Brüt zam oranı neden nete aynen yansımaz?
Türkiye'de gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden işler: her ay ödediğiniz vergi, o aya kadar biriken toplam matrahınıza bakılarak belirlenir. Brütünüz yükseldiğinde matrahınız daha hızlı birikir, üst vergi dilimlerine daha erken geçersiniz. Buna asgari ücret istisnasının sabit bir tutar olması eklenir: brüt büyüdükçe o sabit indirimin oransal değeri küçülür.
Sonuç: 2026 tarifesiyle 100.000 TL brütte alınan %50 zam yıllık netinize yaklaşık %44 olarak yansır. Aradaki 6 puan kaybolmuş para değil, vergidir — ama pazarlık yaparken bilinmesi gereken şey de bu.
Tek bir kural yok: üç bölge var
Bu aracı yazarken ilk varsayımım "net oran her zaman brüt orandan küçüktür" idi ve yanlış çıktı. Rastgele senaryo testi 150 denemenin 52'sinde bunu yanlışladı. Ölçüm üç ayrı bölge olduğunu gösterdi:
- Asgari ücretin altı: net asgari ücret tabanı devreye girdiği için oran bozulur.
- Normal bölge (asgari ücret ile SGK tavanı arası): kural burada geçerli, net oran brüt orandan belirgin küçük. Çalışanların ezici çoğunluğu burada.
- SGK tavanı üstü: tavanı aşan tutardan SGK primi kesilmediği için zammın net oranı yükselir, brüt oranı bile geçebilir. 2026 için aylık tavan 297.270 TL.
Araç hangi bölgede olduğunuzu söyler; tek bir genel cümle kurup sizi yanıltmaz.
Pazarlık: hedeften geriye çözüm
"Net şu kadar artsın" dediğinizde gereken brüt oranın kapalı bir formülü yoktur — kümülatif matrah, dilim geçişleri ve istisna araya girer. Araç bunu ikiye bölerek çözer ve çözümü tanımıyla doğrular: bulunan brüt geri beslendiğinde hedef net çıkmalı, %1 azı çıkmamalı.
"Primi aralıkta alma" doğru mu?
Hayır. Kümülatif sistem yıllık toplam matrah üzerinden çalıştığı için aynı brüt prim hangi ayda ödenirse ödensin yıllık net katkısı aynıdır. Araç bunu size söylemiyor, on iki ayın hepsini ayrı ayrı hesaplayıp tabloda gösteriyor — sayılar birbirinin aynı çıkıyor.
Zammın ayı ise yıllık toplamı gerçekten değiştirir, ama bu bir vergi etkisi değil: sadece kaç ay boyunca yüksek maaş aldığınızla ilgilidir.
Neyi hesaplamıyoruz
Hesap yalnızca ücret gelirini kapsar. Yemek ve yol yardımının vergi istisnaları, özel sağlık sigortası indirimi, engellilik indirimi ve ücret dışı gelirler (kira, serbest meslek, kâr payı) modellenmez. Prim ve ikramiyelerde SGK'nın tavanı aşan tutarlar için öngördüğü takip eden aylara devir kuralı da uygulanmaz; bu yüzden araç primi tek ayda ödenmiş kabul eder ve bu varsayımı burada açıkça yazar.
