Kira artışı nasıl hesaplanır?
Yenilenen konut kirasında artış, Türk Borçlar Kanunu m.344 uyarınca bir önceki kira yılında gerçekleşen 12 aylık TÜFE ortalamasını aşamaz. Hesap basittir: mevcut kira, bu oranla çarpılır.
Yeni kira = Mevcut kira × (1 + TÜFE ÷ 100)
Örneğin aylık kira 20.000 TL ve yenileme ayındaki 12 aylık TÜFE ortalaması %38 ise yeni kira 20.000 × 1,38 = 27.600 TL olur; aylık artış 7.600 TL, yıllık toplam fark ise 91.200 TL'dir.
Hangi TÜFE oranı kullanılır?
Esas alınan oran, kira sözleşmesinin yenilendiği aydan bir önceki aya ait 12 aylık TÜFE ortalamasıdır. TÜİK bu veriyi her ayın başında enflasyon bülteniyle açıklar. Yani Ağustos'ta yenilenen bir sözleşme için Temmuz ayında açıklanan oran geçerlidir.
%25 sınırı hâlâ var mı?
Hayır. Konut kiralarında geçici olarak uygulanan %25 üst sınırı 1 Temmuz 2024'te sona erdi. Bu tarihten sonra yenilenen konut kiralarında tek yasal sınır 12 aylık TÜFE ortalamasıdır. İş yeri kiralarında ise %25 sınırı hiçbir zaman uygulanmadı.
Kiracının ve ev sahibinin hakları
- Ev sahibi, TÜFE'nin üzerinde bir zam dayatamaz; kiracı fazla ödemeyi geri isteyebilir.
- Sözleşmede TÜFE'nin altında bir oran yazıyorsa, o düşük oran geçerlidir.
- 5 yıldan uzun süredir oturan kiracılarda hâkim, TÜFE'yi aşan bir bedele hükmedebilir (m.344/3).
- Artış, ancak sözleşmenin yıl dönümünde ve yenileme döneminde uygulanabilir.