Kısa cevap
Beklenti listesinden gelen her madde tek bir yıla düşüyor: 2023. İzlenen yedi tekrarlayan başlıktan üçü bu pencerede yasalaştı — EYT, borç yapılandırması ve seyyanen zam. Üçü de 2023'te çıktı.
Sonraki üç yılda sıfır. 2024, 2025 ve 2026'da beş büyük torba kanun Resmî Gazete'de yayımlandı ve hiçbiri beklenti listesinden bir madde getirmedi.
Çıkanlar çoğu zaman ters yöne gitti. 7566 sayılı Kanun prime esas kazanç tavanını 7,5 kattan 9 kata çıkardı, malullük-yaşlılık-ölüm prim oranını bir puan artırdı ve işveren teşvikini dört puandan iki puana indirdi. Beklenen "verilecek"ti; gelen "alınacak" oldu.
Ne ölçüldü, ne ölçülmedi
Ölçüm basit: her yıl tekrarlayan beklenti başlıklarını sabitledik, sonra o yılın büyük torba kanunlarını açıp içlerinde bu başlıklardan hangisinin bulunduğunu saydık. Her satır Resmî Gazete künyesiyle duruyor — kanun numarası, yayım tarihi ve doğrulanabildiği yerde sayı numarası.
Kapsam sınırı açıkça söylenmeli: taranan şey her yılın büyük torba kanunlarıdır, o yıl çıkan bütün kanunlar tek tek değil. Dolayısıyla buradaki bulgu "hiçbir kanunda yoktu" değil, "yılın büyük torba kanunlarında yoktu" biçiminde okunmalı.
Bir kanun bilerek dışarıda bırakıldı. Temmuz 2025'te çıktığı söylenen "7556 sayılı torba kanun", kaynaklarda kimliği çelişkili olduğu için tabloya alınmadı: bir kaynak onu bir menşe sözleşmesinin onayı olarak gösteriyor, iki meslek yayını ise aynı numarayı vergi torbası diye anlatıyor ve biri aynı sayfada 7556 ile 7566'yı birbirinin yerine kullanıyor. Künyesi çözülmemiş bir kanunu tabloya koymak, bulguyu desteklediği hâlde yanlış olurdu. Çıkarılması sonucu zayıflatıyor, güçlendirmiyor: o satır da "beklenti getirmedi" sütununa yazılacaktı.
Dört yılın torba kanunları
| Yıl | Kanun | Resmî Gazete | Ne getirdi | Beklentiden |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 7438 | 3 Mart 2023 | Emeklilikte yaşa takılanlar | Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) |
| 7440 | 12 Mart 2023, sayı 32130 | Vergi ve prim borcu yapılandırması | Vergi ve prim borcu yapılandırması | |
| 7456 | 15 Temmuz 2023, sayı 32249 | 375 sayılı KHK'ya Ek Madde 40: seyyanen ödeme (gösterge 15.965) | Seyyanen zam / refah payı | |
| 2024 | 7524 | 2 Ağustos 2024, sayı 32620 | Yurt içi asgari kurumlar vergisi, devreden KDV sınırı, uzlaşma kapsamı | — |
| 2025 | 7538 | 15 Ocak 2025, sayı 32783 | Sağlık verisi, aile hekimliği, öğrenci sigortası, katılım payı, İSG | — |
| 7566 | 19 Aralık 2025, sayı 33112 | Prime esas kazanç tavanı 7,5 → 9 kat; MYÖ prim oranı +1 puan; işveren teşviki 4 → 2 puan | — | |
| 2026 | 7587 | 1 Temmuz 2026, sayı 33297 | Harçlar, e-tebligat, eğlence vergisi, emlak vergi değeri sınırı | — |
| 7589 | 31 Temmuz 2026 | İcra, muhakeme usulü ve ceza hukuku değişiklikleri | — | |
| Beklenti listesinden gelen toplam madde | 3 | |||
Tablonun son sütunu bu yazının tek iddiası. 2023'ün üç satırı dolu; geri kalan beş kanunun tamamı boş.
Beklentilerin bugünkü durumu
| Beklenti | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) | Yasalaştı — 2023 | 7438 sayılı Kanun, 3 Mart 2023 |
| Vergi ve prim borcu yapılandırması | Yasalaştı — 2023 | 7440 sayılı Kanun, 12 Mart 2023, sayı 32130 2023'ten sonra yeni bir kapsamlı yapılandırma çıkmadı. |
| Seyyanen zam / refah payı | Yasalaştı — 2023 | 7456 sayılı Kanun, 15 Temmuz 2023, sayı 32249 Bir kez uygulandı; sonraki yıllarda tekrarlanmadı. |
| 3600 ek gösterge | Pencere öncesi (2022) | Gözlem penceresinden önce yasalaştı. |
| Taşeron işçiye kadro | Pencere öncesi (2017) | 696 sayılı KHK ile; gözlem penceresinden önce. |
| Kademeli emeklilik | Yasalaşmadı | 2/2755 esas numaralı teklif 6 Aralık 2024'ten beri Plan ve Bütçe Komisyonu'nda. |
| Bağ-Kur'da 9.000 günün 7.200'e inmesi | Yasalaşmadı | Bakan düzeyinde takvim açıklandı, yürürlükte hüküm yok. |
İki başlık gözlem penceresinden önce karşılanmış: 3600 ek gösterge ve taşerona kadro. Bu ayrım önemli, çünkü bir beklentinin neden her yıl yeniden dile geldiğini açıklıyor — bir kez çıkmış olması, tekrar çıkacağının delili sayılıyor.
İki başlık ise hiç yasalaşmadı. Kademeli emeklilik için sunulmuş bir metin var ama komisyonda bekliyor; Bağ-Kur'da prim gün sayısının düşürülmesi için bakan düzeyinde takvim açıklandı, yürürlükte hüküm yok. İkisinin hukuki ağırlığı aynı değil: biri metin, diğeri beyan.
Bazı beklentiler torba yasadan gelmiyor
Aramaların bir kısmı, torba kanunun hiç taşımadığı konuları torba kanunda arıyor. Bu, beklentinin gerçekleşmemesinden farklı bir durum: karar başka bir kapıda veriliyor.
| Başlık | Karar aracı | Torba kanunla gelebilir mi? |
|---|---|---|
| Asgari ücret | Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararı | Hayır |
| Emekli aylık zammı | Kanundaki TÜFE formülü | Hayır |
| Memur maaş artışı | Toplu sözleşme + enflasyon farkı | Hayır |
| Emeklilik şartları | Kanun (torba kanun olabilir) | Evet |
| Borç yapılandırması | Kanun (torba kanun olabilir) | Evet |
| Prim oranları ve tavan | Kanun (torba kanun olabilir) | Evet |
Asgari ücret komisyon kararıyla, emekli aylık zammı kanundaki TÜFE formülüyle, memur maaş artışı toplu sözleşmeyle belirlenir. "Torba yasada asgari ücret var mı?" sorusunun cevabı, o yılki torbanın içeriğinden bağımsız olarak hayırdır.
Çıkanlar ne getirdi?
Boş yılların kanunları boş değildi — yalnızca beklenen şeyleri taşımıyordu. 2024'ün büyük torbası yurt içi asgari kurumlar vergisini getirdi; 2025'in ocak kanunu sağlık verisi, aile hekimliği ve iş sağlığı düzenlemeleriyle doluydu; 2026'nınki harçlar ve e-tebligat üzerineydi.
Sosyal güvenlik tarafında yön daha da belirgin. 7566 sayılı Kanun prime esas kazanç üst sınırını asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkardı (yürürlük 1 Ocak 2026), malullük-yaşlılık-ölüm sigortası prim oranını bir puan artırdı ve işveren Hazine teşvikini imalat dışında dört puandan iki puana indirdi. Tavanın ne değiştirdiğini ayrı bir yazıda ölçtük.
Yapılandırma cephesinde de benzer bir ayrım var: beklenen af, gelen vade. Tecil ve taksitlendirme sürelerinin uzatılması borcu silmez; ödeme takvimini genişletir. İkisi aynı şey değildir ve haber başlıklarında sıkça birbirinin yerine kullanılır.
2023 neden farklıydı?
Veri şunu söylüyor: beklenti listesinden gelen maddelerin tamamı 2023'te yasalaştı. Aynı yıl Mayıs ayında genel seçim yapıldı.
Bu bir gözlemdir, nedensellik iddiası değil. Tek bir yılın tek bir seçimle çakışması, seçimlerin bu tür düzenlemeleri getirdiğini kanıtlamaz; dört yıllık bir pencerede bir örtüşme, istatistiksel olarak şaşırtıcı da değildir. Burada yazılabilecek en dürüst cümle şu: yoğunlaşma gerçek, açıklaması test edilmedi.
Bu sefer ne farklı olurdu?
Yeni yasama yılı 1 Ekim 2026'da açılıyor. Bu yazının ölçtüğü şey geçmiş olduğu için, gelecek hakkında söyleyebileceği tek şey şudur: bir beklentinin gerçekleşmesi, sunulmuş bir metnin varlığından geçiyor. Kademeli emeklilik için böyle bir metin var (2/2755) ama iki yıldır komisyonda; diğer başlıklar için sunulmuş bir metin bulunmuyor.
Makroekonomik çerçeve tarafında da bir çapa var: 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program, 11752 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanarak 6 Eylül 2026 tarihli ve 33362 sayılı (1. mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlandı. Programın 2027 için enflasyon hedefi %21, büyüme hedefi %4,2.
Güncel durumu — sunulmuş teklif olup olmadığını — ayrı bir yazıda takip ediyorum: yeni torba yasada ne var, ne yok.
Bu yazı puanlanacak
Yeni bir torba kanun Resmî Gazete'de yayımlandığında bu sayfa güncellenecek: kanun tabloya eklenecek, karşıladığı beklenti işaretlenecek ve oran yeniden hesaplanacak. Tablolar bir veri modülünden üretildiği için bu güncelleme metni elle düzeltmeyi gerektirmiyor; sayı değişince tablo da, buradaki oranlar da değişiyor.
Yazının sözü budur: beklenti derlemek kolaydır, tutup tutmadığını sonradan işaretlemek zordur. Bu sayfa ikincisini yapmak için var.
Kaynaklar
- 7438 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 3 Mart 2023. Metin.
- 7440 sayılı Kanun — Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik. Resmî Gazete, 12 Mart 2023, sayı 32130.
- 7456 sayılı Kanun — 375 sayılı KHK'ya Ek Madde 40 (seyyanen ödeme, gösterge 15.965). Resmî Gazete, 15 Temmuz 2023, sayı 32249.
- 7524 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 2 Ağustos 2024, sayı 32620. Metin.
- 7538 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 15 Ocak 2025, sayı 32783. Metin.
- 7566 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 19 Aralık 2025, sayı 33112. Metin.
- 7587 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 1 Temmuz 2026, sayı 33297.
- 7589 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 31 Temmuz 2026.
- Orta Vadeli Program (2027-2029) — 11752 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete 6 Eylül 2026, sayı 33362 (1. mükerrer).
- TBMM — 2/2755 esas numaralı kanun teklifi; kanun teklifi sorgu formu.
Sık sorulan sorular
Torba yasa beklentilerinin kaçı gerçekleşti?
2023-2026 penceresinde izlenen yedi tekrarlayan beklentiden üçü yasalaştı: EYT, borç yapılandırması ve seyyanen zam. Üçü de 2023'te. Sonraki üç yılda sıfır.
Kademeli emeklilik çıktı mı?
Hayır. 2/2755 esas numaralı teklif 6 Aralık 2024'ten beri Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ve bu pencerede çıkan hiçbir büyük torba kanuna girmedi.
Yeni bir vergi affı çıktı mı?
2023'teki 7440 sayılı Kanun'dan sonra kapsamlı bir yapılandırma çıkmadı. Sonrasında gelen düzenlemeler af değil vade: tecil ve taksit süresinin uzatılması borcu silmez.
Asgari ücret torba yasayla mı belirlenir?
Hayır. Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararıyla belirlenir. Emekli zammı TÜFE formülüne, memur maaşı toplu sözleşmeye bağlıdır.
Boş geçen yılların kanunları ne getirdi?
Asgari kurumlar vergisi, devreden KDV sınırı, sağlık ve İSG düzenlemeleri, harçlar. 7566 ise prim tavanını 9 kata çıkarıp prim oranını artırdı.
İlgili araçlar ve yazılar
- Yeni torba yasada ne var, ne yok? — güncel durum ve yasama takvimi.
- Kademeli emeklilik son durum — 2/2755'in ayrıntılı seyri.
- SGK prim tavanı 9 kata çıktı — 7566'nın bordroya etkisi.
- Asgari ücret nasıl belirlenir? — torba kanunun değil komisyonun işi.
- Brüt-net maaş hesaplama — değişikliklerin bordrodaki karşılığı.