Kâr ile nakit neden farklı?
Satışı bugün yapıp bedelini iki ay sonra alırsanız satış kârı bugünkü faaliyet tablonuzda görünür; kira, ücret ve stok ödemesi ise önce kasadan çıkar. Araç bu farkı ay ay izler. Her satışın tahsilatını satış ayına müşteri vadesini ekleyerek, tedarik maliyetini de satış ayından stok hazırlığını çıkarıp tedarikçi vadesini ekleyerek takvime yerleştirir.
Gereken başlangıç sermayesi, başlangıç öncesi stok ödemesi ile ilk 12 ayın birikimli nakit akışındaki en derin açığı kapatacak en düşük tutardır. 12 aylık faaliyet kârı ise satışlar eksi ilgili değişken maliyetler eksi 12 aylık sabit giderdir; tahsilat gecikmesi bu kârı değiştirmez, nakit gereksinimini değiştirir. Örneğin ayda 100.000 TL satış, %60 tedarik maliyeti, 20.000 TL sabit gider, bir ay stok hazırlığı, iki ay müşteri vadesi ve peşin tedarikçi ödemesiyle yıllık faaliyet kârı 240.000 TL olsa da ilk iki ayda 220.000 TL başlangıç sermayesi gerekir. 100.000 TL açılış nakdiyle ilave ihtiyaç 120.000 TL olur.
İşletme sermayesi döngüsü gösterimi yaklaşık olarak 30 × (stok ayı + tahsilat ayı − tedarikçi vadesi) gündür. Bu yalnızca seçilen ay vadelerinin bir göstergesidir; kesin ödeme tarihi, hafta sonu ve günlük nakit tepe noktası değildir.
Modelin sınırları
Satışlar ay sonunda gerçekleşmiş kabul edilir. 0 ay vadeli tahsilat ve ödeme aynı ayın hesabına girer; ay içindeki geçici likidite açığı görünmez. Tahsil edilmeyen alacak, iade, mevsimsel sabit gider, vergi ve KDV yükümlülüğü, kredi faizi ve finansman limiti ayrıca girilmez. Tüm tutarlar KDV hariç olmalıdır; bu nedenle sonuç vergi ve KDV öncesi faaliyet nakdini gösterir, bankadaki kesin bakiyeyi değil. İlk satış için önceden alınması gereken stok maliyeti 0. ayda düşülür; 12. aydan sonraya kalan alacak ve borçlar ayrı gösterilir, 12 aylık kapanışa erkenden eklenmez. Negatif nakit, otomatik kredi kullanıldığı anlamına gelmez; karşılanması gereken açık olarak gösterilir.
Yöntem kaynakları
OpenStax — işletme sermayesi ve nakit dönüşüm döngüsü · ACCA — işletme sermayesi yönetimi · OpenStax — tahsilat ve nakit bütçesi. Yöntem kontrolü: .
Hesap motoru · Doğrulama testleri · Hazırlayan Koray Öner
İlgili araçlar ve okuma
Ciro artarken nakit neden azalır? · Başabaş ve hedef kâr · Yatırım fizibilitesi · Fatura oluşturma
