Borç kapatmak neden bir yatırımdır?
Ödemediğiniz her faiz, kazandığınız getiriyle aynı şeydir. Aylık %3,75 faizli bir kredi kartı borcunu kapattığınızda, o paraya yıllık bileşikte %55,5 getiri sağlamış olursunuz. Üstelik bu getirinin üç üstünlüğü var:
- Risksiz — piyasa riski yok, getiri garantili.
- Vergisiz — mevduat faizinden stopaj kesilir, borçtan kurtulmaktan kesilmez.
- Anında — vade beklemeniz gerekmez.
Aynı dönemde %42 brüt faizli bir mevduat, 3 ay vadede %17,5 stopajdan sonra %34,7 net getirir. Yani kart borcu kapatmak, mevduatın yaklaşık 1,6 katı getiri sağlıyor — hem de risksiz tarafta. Bu yüzden "borç mu, birikim mi" sorusunun cevabı çoğu zaman aritmetikle belirlenir, tercihle değil.
Enflasyon işin içine girince
Nominal getiri yanıltıcıdır. Enflasyondan arındırma çıkarma değil bölmedir:
Reel getiri = (1 + nominal) ÷ (1 + enflasyon) − 1
%34,7 net mevduat, %30 enflasyonda reel %3,6 eder — çıkarmayla hesaplayıp "%4,7" demek sistematik olarak yanıltır. Buna karşılık %55,5 getirili bir kart borcunu kapatmak reel %19,7 demektir. Araç her hedefin reel getirisini ayrı ayrı gösteriyor; bazı kredilerin reel getirisinin negatif çıktığını göreceksiniz — o borçları erken kapatmak parayı mevduatta tutmaktan kötüdür.
Acil durum fonu neden yatırım değil, kısıt?
Fon yokken gelen bir şok — iş kaybı, sağlık, araç arızası — doğrudan kredi kartına biner. Yani acil durum fonunun değeri kendi getirisi değil, engellediği borçlanmanın maliyetidir. Bu yüzden araç fonu bir getiri kalemi gibi yarıştırmaz:
- Asgari tampon (1 aylık gider) en pahalı borcun bile önünde.
- Ardından mevduat netini aşan borçlar, yüksekten düşüğe.
- Sonra fonu hedefe tamamlama.
- Kalan: mevduat — veya getirisi mevduatı aşan bir borç kaldıysa o.
Bu sıralama keyfi değil: her adım, bir sonrakinden ölçülebilir biçimde daha yüksek getirili olduğu için önde.
Neyi hesaba katmıyor?
Araç marjinal getirileri karşılaştırır; hayatın tamamını modellemez. Hesaba katılmayanlar: erken kapama tazminatı ve komisyonlar, kredi notu etkisi, vergi avantajlı araçlar (BES devlet katkısı gibi), borcun psikolojik yükü, gelir belirsizliği ve mevduat dışı yatırım seçeneklerinin riski. Sonuç bir başlangıç noktasıdır, bağlayıcı bir tavsiye değil.
Hesabın tamamı tarayıcınızda çalışır; girdiğiniz tutarlar sunucuya gitmez. Kod ve testleri açık.
