Çığ mı, kartopu mu?
Birden fazla borç varken her ay şu olur: hepsine asgari ödemeyi yaparsınız, elinizde bir miktar para artar. O artan parayı nereye koyduğunuz, toplam ne kadar faiz ödeyeceğinizi belirler. İki yerleşik yaklaşım var:
- Çığ (avalanche): artan para en yüksek faizli borca. Toplam faizi matematiksel olarak en aza indiren sıralama budur.
- Kartopu (snowball): artan para en küçük bakiyeli borca. Faiz açısından çığdan kötüdür, ama ilk kapanışı öne çeker.
Kartopunun savunması matematiksel değil davranışsaldır: erken bir kapanış görmek planı sürdürmeyi kolaylaştırır. Bu araç ikisini de hesaplayıp aradaki farkı lira olarak gösterir. Fark küçükse kartopunu seçmek makul bir tercihtir; büyükse bilerek ödediğiniz bir bedeldir.
Her iki yöntemde de bir borç kapandığında onun asgari ödemesi serbest kalır ve bir sonraki borca eklenir. Ödeme akışı böyle hızlanır — yöntemin adı buradan gelir.
Asgari ödeme tuzağı
Kredi kartında asgari ödeme, borcu kapatan bir ödeme değil, kartın kapanmasını önleyen bir ödemedir. BDDK kararına göre asgari oran kart limitine bağlıdır: limiti 50.000 TL ve altındaki kartlarda dönem borcunun %20'si, üzerindekilerde %40'ı.
Asıl tehlike şurada: asgari ödeme aylık faizi karşılamıyorsa bakiye her ay büyür ve borç hiçbir zaman kapanmaz. Ödeme yapıyor olmanız borcun azaldığı anlamına gelmez. Araç bu durumu ayrıca tespit eder ve hangi borcun büyüdüğünü söyler.
2026 için TCMB'nin belirlediği aylık azami akdi faiz oranları: dönem borcu 30.000 TL altında %3,25, 30.000–180.000 TL arasında %3,75, 180.000 TL üzerinde %4,25. Gecikme faizi bunların yaklaşık 0,30 puan üzerindedir. Aylık %3,75, yıllık bileşikte %55'in üzerine karşılık gelir — bu yüzden kart borcu neredeyse her zaman ilk kapatılacak borçtur.
Simülasyon nasıl çalışıyor?
Çoklu borçta kapalı form bir formül yoktur; çünkü kapanan her borcun asgarisi serbest kalır ve sonraki borca eklenir. Kapanma sırası ödeme akışını değiştirdiği için tek dürüst yol ay ay yürütmektir. Her ayda sırasıyla:
- Her borca aylık faiz işletilir.
- Her borcun asgari ödemesi yapılır.
- Artan bütçe, stratejinin hedeflediği borca yatırılır.
- Bakiyesi biten borçlar kapanma takvimine yazılır.
Faiz, ödemeden önce işletilir. Bu kredi kartı ekstresinin çalışma biçimine yakındır ve karamsar taraftadır: aracın size gerçekte ödeyeceğinizden az göstermemesi tercih edildi.
Hesabın tamamı tarayıcınızda çalışır. Girdiğiniz borç tutarları hiçbir sunucuya gönderilmez; kod açık ve testleriyle birlikte yayımlanıyor.
