Nasıl hesaplanır
Dört mekanizma aynı anda çalışıyor
- Ücret şirket için giderdir. Ödenen her lira kurum kazancını düşürür; böylece %25 kurumlar vergisi ve kalanın %15 kâr payı stopajından kaçınılır.
- Ama ücret de vergilenir. Artan oranlı tarife ve kümülatif matrah yüzünden ücret büyüdükçe marjinal oran yükselir.
- Ortağın ücretinden SGK kesilmez. Limited ortağı 5510 m.4/1-b uyarınca 4/b sigortalısıdır; kendi şirketinden ücret alsa da 4/a'lı olmaz. Yalnızca gelir ve damga vergisi doğar, asgari ücret istisnası uygulanır.
- GVK m.22 eşiği. Kâr payının yarısı istisnadır; kalan yarı beyan haddini aşarsa beyanname verilir ve kesilen stopajın tamamı mahsup edilir — bu çoğu zaman iade doğurur.
Dördüncü madde bir uçurum yaratıyor
Ücreti artırmak kâr payını küçültür. Kâr payının beyana tabi kısmı beyan haddinin altına düşerse beyanname verilmez; verilmeyince stopaj mahsup edilemez ve iade kaybolur. Sonuç ters yönlüdür: ücreti artırdığınız hâlde eline geçen azalır.
Bu kırılma kaba bir taramada görünmez — eşik iki ölçüm noktasının arasına düşer. Araç eşiği ikiye bölmeyle ayrıca arar ve iki yanını taramaya ekler; optimum çoğu zaman eşiğin hemen altındadır.
Fizibilite kısıtı
aylık ücret × 12 ≤ hasılat − gider
Şirket ödeyemeyeceği ücreti ödeyemez. Bu kısıt olmadan model eksi kurum kazancı üretiyor ve negatif efektif yük gibi anlamsız sonuçlar veriyordu. Araç kısıtı uygular; önerilen ücret hiçbir zaman şirketin ödeyebileceğinin üstünde olmaz.
Neyi hesaplamıyoruz
- Bu bir vergi planlaması tavsiyesi değildir. Ortağa ödenen ücretin gerçek bir hizmet karşılığı olması ve usulüne uygun belgelenmesi gerekir. Uygulamadan önce mali müşavirinize danışın.
- Tek ortak, düz senaryo. Birden fazla ortak, farklı pay oranları, geçmiş yıl zararları, yatırım indirimleri ve KDV etkisi modellenmiyor.
- Yıl içi dağıtım zamanlaması yok. Kâr payının hangi ayda dağıtıldığı modellenmiyor; hesap yıllık toplamlar üzerinden kurulur.
- Diğer teşvikler kapsam dışı. Yalnızca Bağ-Kur beş puanlık indirimi ve hizmet ihracatı indirimi seçenekli olarak var.
- Parametreye bağlı. Kurumlar vergisi, stopaj ve beyan haddi değiştiğinde optimum da değişir.
