Ücret mi, kâr payı mı?
Şirketinden gelir alan bir ortak için doğru cevap ikisinden biri değil, ikisinin karışımı. Bu araç optimum dağılımı hesaplar — ve kimsenin söylemediği bir kırılmayı gösterir: ücreti artırmak net gelirinizi aniden düşürebilir, çünkü kâr payı beyan haddinin altına inince kesilen stopajın iadesi kaybolur.
34 testle doğrulanıyor · Hesap tarayıcınızda çalışır, veri gönderilmez · Vergi hesabı çalışma biçimi çekirdeğinden gelir
Şirket
Optimum ortak ücreti
—
—
- Yıllık net (ortağın eline)
- —
- Efektif yük
- —
- Ücretten gelen net
- —
- Kâr payından gelen net
- —
- Kurumlar vergisi
- —
- Kâr payı stopajı
- —
- Stopaj iadesi
- —
- Yıllık beyanname
- —
| Hiç ücret ödenmezse | — |
|---|---|
| Optimum dağılım | — |
| Azami ücret ödenirse | — |
Ücret arttıkça net nasıl değişiyor?
Eğri, ortağa ödenen aylık ücrete göre yıllık net geliri gösterir. Nokta optimum dağılım. Kesikli dikey çizgi beyan eşiği: onun sağına geçildiğinde beyanname verilmediği için stopaj iadesi kaybolur ve eğri aniden düşer.
Ortağa ödenen ücrete göre yıllık net gelir eğrisi; sayısal karşılığı aşağıdaki tabloda.
| Aylık ücret | Ücret neti | Kâr payı neti | Stopaj iadesi | Beyan | Yıllık net | Efektif yük |
|---|
Nasıl hesaplanır
Dört mekanizma aynı anda çalışıyor
- Ücret şirket için giderdir. Ödenen her lira kurum kazancını düşürür; böylece %25 kurumlar vergisi ve kalanın %15 kâr payı stopajından kaçınılır.
- Ama ücret de vergilenir. Artan oranlı tarife ve kümülatif matrah yüzünden ücret büyüdükçe marjinal oran yükselir.
- Ortağın ücretinden SGK kesilmez. Limited ortağı 5510 m.4/1-b uyarınca 4/b sigortalısıdır; kendi şirketinden ücret alsa da 4/a'lı olmaz. Yalnızca gelir ve damga vergisi doğar, asgari ücret istisnası uygulanır.
- GVK m.22 eşiği. Kâr payının yarısı istisnadır; kalan yarı beyan haddini aşarsa beyanname verilir ve kesilen stopajın tamamı mahsup edilir — bu çoğu zaman iade doğurur.
Dördüncü madde bir uçurum yaratıyor
Ücreti artırmak kâr payını küçültür. Kâr payının beyana tabi kısmı beyan haddinin altına düşerse beyanname verilmez; verilmeyince stopaj mahsup edilemez ve iade kaybolur. Sonuç ters yönlüdür: ücreti artırdığınız hâlde eline geçen azalır.
Bu kırılma kaba bir taramada görünmez — eşik iki ölçüm noktasının arasına düşer. Araç eşiği ikiye bölmeyle ayrıca arar ve iki yanını taramaya ekler; optimum çoğu zaman eşiğin hemen altındadır.
Fizibilite kısıtı
aylık ücret × 12 ≤ hasılat − gider
Şirket ödeyemeyeceği ücreti ödeyemez. Bu kısıt olmadan model eksi kurum kazancı üretiyor ve negatif efektif yük gibi anlamsız sonuçlar veriyordu. Araç kısıtı uygular; önerilen ücret hiçbir zaman şirketin ödeyebileceğinin üstünde olmaz.
Neyi hesaplamıyoruz
- Bu bir vergi planlaması tavsiyesi değildir. Ortağa ödenen ücretin gerçek bir hizmet karşılığı olması ve usulüne uygun belgelenmesi gerekir. Uygulamadan önce mali müşavirinize danışın.
- Tek ortak, düz senaryo. Birden fazla ortak, farklı pay oranları, geçmiş yıl zararları, yatırım indirimleri ve KDV etkisi modellenmiyor.
- Yıl içi dağıtım zamanlaması yok. Kâr payının hangi ayda dağıtıldığı modellenmiyor; hesap yıllık toplamlar üzerinden kurulur.
- Diğer teşvikler kapsam dışı. Yalnızca Bağ-Kur beş puanlık indirimi ve hizmet ihracatı indirimi seçenekli olarak var.
- Parametreye bağlı. Kurumlar vergisi, stopaj ve beyan haddi değiştiğinde optimum da değişir.
Sık sorulan sorular
Ortak ücret mi almalı kâr payı mı?
Genellikle ikisinin karışımı. Ücret şirket gideri olduğu için kurumlar vergisi ve stopajdan kaçındırır, ama kendisi de artan oranlı vergilenir. Optimum ne sıfır ne de azami tutardır.
Ortağın ücretinden SGK kesilir mi?
Hayır. Limited ortağı 4/b sigortalısıdır; kendi şirketinden ücret alsa da 4/a'lı olmaz. Yalnızca gelir ve damga vergisi doğar. Ortak ayrıca Bağ-Kur primi öder.
Ücreti artırmak neti düşürebilir mi?
Evet. Kâr payı beyan haddinin altına inerse beyanname verilmez, kesilen stopaj mahsup edilemez ve iade kaybolur. Araç bu eşiği bulup uyarır.
Beyan haddi nedir?
Kâr payının yarısı GVK m.22 uyarınca istisnadır; kalan yarı belirli bir tutarı aşarsa beyanname verilir ve stopajın tamamı mahsup edilir.
Şirketin ödeyebileceği ücretin sınırı var mı?
Var: yıllık ücret, hasılat eksi diğer giderleri aşamaz. Araç bu fizibilite kısıtını uygular.
Bu vergi planlaması tavsiyesi mi?
Hayır. Yalnızca belirtilen varsayımlar altında aritmetik. Ücretin gerçek bir hizmet karşılığı olması gerekir; uygulamadan önce mali müşavirinize danışın.
İlgili araçlar ve yazılar
- Optimizasyon metodolojisi — model, kısıtlar, eşik arama ve sınırlar
- Çalışma Biçimi Karşılaştırma — çalışan, şahıs ve limited rejimleri
- Vergi Kaması Hesaplama — ücret üzerindeki toplam yük
- Şahıs mı limited mi? — hangi gelirde hangisi (makale)
- Stopaj nasıl hesaplanır? — mahsup mantığı (makale)
- Serbest Meslek Makbuzu
- Bordro Motoru — parametreler ve hesap yöntemi
Bu aracı kim yaptı?
Bu aracı Koray Öner geliştirdi ve sürdürüyor. Ücretsizdir, reklam içermez ve bütün işlem tarayıcınızda yapılır — girdiğiniz veriler hiçbir yere gönderilmez. Kaynak kodu herkese açıktır; diğer araçlara buradan ulaşabilirsiniz.